De tekenen van het hart
Door: Shaykh Al-Islam Ibn al-Qayyim al-Jawziyya RahimahuAllaah
Bismillaahi-r Rahmaani-r Raheem
Alle lof zij Allaah, wij smeken om Zijn hulp en Zijn vergeving. Bij Allaah zoeken wij onze toevlucht tegen het kwade van onze ziel en onze slechte daden. Wie door Allaah geleid wordt, kan niet op een dwaalspoor gebracht worden en wie door Allaah op een dwaalspoor gebracht wordt, kan door niemand geleid worden. Ik getuig dat geen godheid het waard is om aanbeden te worden behalve Allaah, De Enige die geen deelgenoten heeft, en dat Mohammed Zijn dienaar en Boodschapper is.
Een zuiver hart
Je moet als doel hebben om je hart te reinigen. Het hart is namelijk de sleutel tot correct gedrag in dit leven en tot het winnen van het genoegen van Allah en het Paradijs in het volgende leven. Er zijn tekenen die je bij jezelf kunt waarnemen. Daarmee kun je bepalen of je hart schoon (zuiver) en gezond is of niet. Veel van deze tekenen laten zien dat het schone (zuivere) en gezonde hart niet neigt naar deze wereld, maar gehecht is aan Allah en het Hiernamaals.
Deze tekenen zijn besproken door Ibn al-Qayyim en omvatten het volgende:
1. De persoon beschouwt zichzelf als iemand die bij de volgende wereld hoort en niet bij deze wereld. Hij is een vreemdeling op deze wereld en kan niet wachten om zijn woonplaats in het Hiernamaals te bereiken.
2. De persoon is verontrust (overstuur) telkens wanneer hij een zonde begaat, totdat hij volledig berouw heeft getoond tegenover Allah.
3. Als de persoon zijn dagelijkse Quranrecitatie of Dhikr (het gedenken van Allah) mist, is hij meer verontrust en ongelukkig dan wanneer hij rijkdom (geld e.d.) verliest.
4. Het individu heeft een plezier in het aanbidden van Allah dat veel groter is dan elk plezier dat hij vindt in eten of drinken.
5. Wanneer de persoon begint te bidden, verlaten zijn wereldse zorgen hem.
6. Zijn enige zorg betreft Allah en het handelen omwille van Allah.
7. Hij is bezorgder over het verspillen van tijd, en gieriger met zijn tijd, dan een gierig persoon met zijn rijkdom is. Tijd is een sleutelelement dat iedereen moet gebruiken voor het aanbidden van Allah. Allah zegent mensen vaak met vrije tijd, maar toch hebben ze geen idee hoe ze die moeten gebruiken. Daardoor verspillen ze die.
8. De persoon is meer bezorgd om de correctheid van zijn daad dan om de uitvoering van de daad zelf. Tegelijkertijd zijn er veel tekenen dat het hart van een persoon onzuiver (vies) of ziek is. Het is belangrijk om deze tekenen te zien en het hart te genezen. Veel mensen maken zich zorgen om de fysieke gezondheid van hun hart. Als hun bloeddruk stijgt, gaan ze direct op zoek naar hulp. Maar het belangrijkere aspect is niet de fysieke gezondheid van het hart, maar de spirituele gezondheid ervan. Dit betekent niet dat je de fysieke gezondheid van je hart moet verwaarlozen. Het betekent wel dat je, als je alleen bezig bent met de fysieke gezondheid van je hart, het belangrijkere element verwaarloost: het element dat nog belangrijker is voor je gezondheid in dit leven en het Hiernamaals.
Een ziekte in het hart
Ibn al-Qayyim heeft ook de tekenen besproken die aangeven dat er een ziekte in het hart is.
Deze tekenen omvatten het volgende:
1. De persoon voelt geen pijn wanneer hij slechte daden (zonden) begaat.
2. Het individu vindt plezier in het verrichten van daden van ongehoorzaamheid aan Allah, en rust nadat hij deze daden heeft gedaan.
3. De persoon let op de minder belangrijke zaken en maakt zich geen zorgen (het kan hem niets schelen) om de belangrijkere zaken. Als een hart gezond is, kijkt het naar wat belangrijk is voor de persoon en wat het beste voor hem is. Wanneer belangrijke zaken het hart niets kunnen schelen, is dat een duidelijk teken dat het niet alleen ziek is, maar waarschijnlijk dood.
4. De persoon houdt niet van de waarheid en heeft moeite om die te accepteren en zich eraan te onderwerpen.
5. De persoon vindt geen rust (gemak) in het gezelschap van rechtschapen mensen, maar vindt veel troost en vrede bij slechte mensen en zondaars.
6. De persoon is makkelijk te beïnvloeden door misvattingen en twijfel. Hij voelt zich aangetrokken tot discussies, debatten en argumenten die draaien om zulke misvattingen, in plaats van tot het lezen van de Quran en andere nuttige daden. (Dit zie je tegenwoordig ook onder moslims, vooral op internet.)
7. De persoon wordt door geen enkele vorm van vermaning geroerd (het heeft dus geen effect op hem). Sommige mensen kunnen bijvoorbeeld luisteren naar vrijdagpreken – zelfs uitstekende – terwijl dit helemaal geen effect op hen heeft. Dit is nog een teken dat het hart ziek is, of misschien zelfs dood.
Lees ook ons artikel De dood van het hart.