Wat betekent Allah? De naam Allah, swt en ‘azza wa djall uitgelegd

Je hoort het woord Allah elke dag: in het gebed, in de adhaan en in gewone gesprekken. Maar wat betekent de naam Allah eigenlijk? En wat bedoelen moslims als ze er "subhaanahoe wa ta’aalaa" of "‘azza wa djall" achter zeggen? In dit artikel lees je het stap voor stap, op basis van de Koran en de authentieke soennah.

Wat betekent de naam Allah?

Allah is de naam van de Schepper van de hemelen en de aarde. Het is de naam waarmee Hij Zichzelf in de Koran noemt. Alle profeten riepen hun volk op om Hem te aanbidden.

De meeste geleerden zeggen dat de naam Allah komt van het Arabische woord al-ilaah. Een ilaah is degene die aanbeden wordt: met liefde, ontzag, hoop, vrees en volledige overgave. Allah betekent dus: de God die aanbeden wordt. Sommige geleerden zeggen dat de naam niet van een ander woord is afgeleid. Over de betekenis zijn ze het wel eens: Allah is de enige ware God.

De naam Allah heeft geen meervoud en geen mannelijke of vrouwelijke vorm. Hij wordt ook voor niemand anders gebruikt. Dat past bij wie Allah is: uniek, zonder gelijke. Dat zie je heel duidelijk in soerat al-Ikhlaas:

قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ

“Zeg: Hij is Allah, de Ene. Allah, as-Samad (de Volmaakte, op Wie alle schepselen zijn aangewezen). Hij heeft niet verwekt en is niet verwekt. En niemand is aan Hem gelijkwaardig.”

Qur’an 112:1-4

Allah: de enige God die het recht heeft aanbeden te worden

De kern van de islam zit in de woorden laa ilaaha illallaah. Dat betekent niet alleen dat er één Schepper is. Het betekent: er is niemand die het recht heeft aanbeden te worden, behalve Allah. Mensen aanbidden soms andere dingen, zoals afgoden, heiligen of hun eigen verlangens. Maar alleen Allah heeft daar echt recht op.

Allah zei tegen de profeet Moesa:

إِنَّنِي أَنَا اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدْنِي وَأَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي

“Voorwaar, Ik ben Allah. Er is geen god behalve Ik, dus aanbid Mij en verricht het gebed om Mij te gedenken.”

Qur’an 20:14

In dit vers zie je de volgorde goed. Eerst: wie Allah is. Dan: dat er geen andere god is. En daarna: wat jij dan doet, namelijk Hem alleen aanbidden en bidden. Wil je meer weten over dit onderwerp? Lees dan ook de vragen en antwoorden over tawhied.

Allah is Zijn eigen naam en omvat alle andere schone namen

Allah heeft veel namen, zoals ar-Rahmaan (de Meest Barmhartige), al-‘Aliem (de Alwetende) en al-Hakiem (de Wijze). Maar de naam Allah is Zijn eigen naam. De andere namen worden aan deze naam gekoppeld. Je zegt bijvoorbeeld: "Allah is ar-Rahmaan." Je zegt niet: "ar-Rahmaan is een van de eigenschappen van Allah, en Allah is een eigenschap van ar-Rahmaan."

Geleerden zoals Ibn al-Qayyim legden uit dat de naam Allah alle andere namen en eigenschappen in zich draagt. Wie Allah zegt, bedoelt de God die volmaakt is in alles: in Zijn barmhartigheid, kennis, macht en wijsheid.

Je mag Allah aanroepen met de naam Allah en ook met Zijn andere namen:

قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَٰنَ ۖ أَيًّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ

“Zeg: Roep Allah aan of roep ar-Rahmaan aan. Welke naam je ook gebruikt, aan Hem behoren de schoonste namen.”

Qur’an 17:110

Aan het einde van soerat al-Hashr noemt Allah eerst de naam Allah. Daarna volgen veel andere namen, zoals al-Malik (de Koning), al-Qoeddoes (de Heilige) en al-‘Aziez (de Almachtige). Het eindigt zo:

هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ ۖ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ

“Hij is Allah, de Schepper, de Voortbrenger, de Vormgever. Aan Hem behoren de schoonste namen.”

Qur’an 59:22-24

Wat betekent subhaanahoe wa ta’aalaa (swt)?

Na de naam Allah zeggen of schrijven moslims vaak subhaanahoe wa ta’aalaa. Online zie je het vaak afgekort als "swt". De betekenis is:

• Subhaanahoe: Hij is ver verheven boven elk gebrek en elke tekortkoming. Niets wat niet bij Hem past, kun je aan Hem toeschrijven.
• Wa ta’aalaa: en Hij is hoog verheven, in Zijn plaats, Zijn macht en Zijn eigenschappen.

Het woord subhaan komt ook in de Koran voor. In soerat al-Hashr zegt Allah:

سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ

“Verheven is Allah boven wat zij (aan Hem) als deelgenoten toekennen.”

Qur’an 59:22-24

Ook de bekende dhikr subhaan Allaah heeft dezelfde betekenis. Aboe Hoerayrah (moge Allah tevreden met hem zijn) vertelde dat de Profeet ﷺ zei:

كَلِمَتَانِ حَبِيبَتَانِ إِلَى الرَّحْمَنِ، خَفِيفَتَانِ عَلَى اللِّسَانِ، ثَقِيلَتَانِ فِي الْمِيزَانِ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ، سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ

“Twee woorden zijn geliefd bij de Meest Barmhartige, licht op de tong en zwaar op de weegschaal: subhaan Allaah wa bihamdihi (verheven is Allah en geprezen), subhaan Allaah al-‘Adhiem (verheven is Allah, de Geweldige).”

Deze hadieth staat in Sahieh al-Boekharie 7563.

Een praktische tip: geleerden hebben aangeraden zulke formules voluit te schrijven in plaats van ze af te korten. Bij een afkorting als "swt" zeg en denk je de betekenis vaak niet echt. Schrijf dus liever "subhaanahoe wa ta’aalaa", of "de Verhevene".

Wat betekent ‘azza wa djall?

Een andere formule die je vaak hoort is ‘azza wa djall. Ook dit is een lofprijzing van Allah:

• ‘Azza: Hij is machtig en onoverwinnelijk. Niemand kan Hem iets aandoen of Hem tegenhouden. Dit hangt samen met Zijn naam al-‘Aziez, de Almachtige, die je ook vindt in Qur’an 59:22-24.
• Wa djall: en Hij is majestueus en groots. Zijn grootheid is groter dan wij ons kunnen voorstellen.

Er zijn meer van zulke formules, zoals tabaaraka wa ta’aalaa (gezegend en verheven is Hij) en djalla djalaaloehoe (groots is Zijn majesteit). Ze hebben allemaal hetzelfde doel: je laat zien dat je Allah eert als je Zijn naam noemt.

De 99 namen van Allah: leren, begrijpen en ernaar handelen

Aboe Hoerayrah (moge Allah tevreden met hem zijn) vertelde dat de Boodschapper van Allah ﷺ zei:

إِنَّ لِلَّهِ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ اسْمَا مِائَةً إِلاَّ وَاحِدًا مَنْ أَحْصَاهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ

“Allah heeft negenennegentig namen, honderd min één. Wie ze ahsaa (opsomt en bewaart), gaat het Paradijs binnen.”

Deze hadieth staat in Sahieh al-Boekharie 2736.

In een overlevering in Sahieh Muslim 2677 staat: "wie ze uit het hoofd leert". Daar staat ook dat Allah witr (één) is en van het oneven getal houdt.

Wat betekent ahsaahaa? Geleerden zoals Ibn ‘Oethaymien legden uit dat het meer is dan alleen een lijstje uit je hoofd leren. Het gaat om drie dingen:

1. De namen kennen en onthouden, zoals ze in de Koran en de authentieke soennah staan.
2. De betekenis begrijpen: wat zegt deze naam over Allah?
3. Ernaar handelen: Allah aanroepen met Zijn namen en je gedrag laten veranderen door wat je leert.

Dat laatste zie je in dit vers:

وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ فَادْعُوهُ بِهَا ۖ وَذَرُوا الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَائِهِ ۚ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

“En aan Allah behoren de schoonste namen, roep Hem daarmee aan. En laat hen die afwijken met betrekking tot Zijn namen. Zij zullen vergolden worden voor wat zij deden.”

Qur’an 7:180

Een paar voorbeelden van ernaar handelen:

• Je weet dat Allah ar-Rahiem (de Genadevolle) is. Dan vraag je Hem om genade en wanhoop je niet na een zonde.
• Je weet dat Allah as-Samie’ (de Alhorende) is. Dan let je beter op wat je zegt.
• Je weet dat Allah ar-Razzaaq (de Voorziener) is. Dan zoek je je inkomen op een halaal manier en vertrouw je op Hem.

Let op twee dingen. Ten eerste betekent de hadieth niet dat Allah maar 99 namen heeft. De geleerden leggen uit dat het gaat om 99 namen met deze speciale beloning. Allah heeft nog meer namen. Ten tweede is de bekende lijst met precies 99 namen volgens veel hadieth-geleerden niet authentiek van de Profeet ﷺ zelf. Hij is later door een overleveraar toegevoegd. Daarom zoeken geleerden de namen op in de Koran en de authentieke soennah. Een overzicht met uitleg vind je op de pagina over de 99 namen van Allah. Wie de namen graag stap voor stap leert, kan ook werken met kaarten met de namen en hun beschrijving.

Allah leren kennen via Zijn namen en eigenschappen, zonder verdraaien of vergelijken

Je kunt Allah niet zien in dit leven. Toch kun je Hem leren kennen. Dat doe je via wat Hij Zelf over Zichzelf heeft verteld in de Koran, en wat de Profeet ﷺ over Hem heeft verteld. De salaf geloofden in al deze namen en eigenschappen, precies zoals ze gekomen zijn.

Het belangrijkste vers hierover is:

لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ ۖ وَهُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ

“Niets is aan Hem gelijk, en Hij is de Alhorende, de Alziende.”

Qur’an 42:11

In dit ene vers zie je de weg van de Ahl as-Soennah. Het eerste deel zegt: Allah lijkt op niets en niemand. Het tweede deel zegt: Allah hoort en ziet echt. Je bevestigt dus wat Allah over Zichzelf zegt, en je vergelijkt het niet met de schepping. Allah hoort, maar niet zoals een mens hoort.

De Profeet ﷺ liet zien hoe waardevol het is om van Allahs eigenschappen te houden. ‘Aaïshah (moge Allah tevreden met haar zijn) vertelde over een metgezel (moge Allah tevreden met hem zijn) die als leider van een groep het gebed leidde. Hij eindigde zijn recitatie steeds met soerat al-Ikhlaas. Toen de Profeet ﷺ liet vragen waarom hij dat deed, zei de man:

لأَنَّهَا صِفَةُ الرَّحْمَنِ، وَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَقْرَأَ بِهَا

“Omdat het de beschrijving van de Meest Barmhartige is, en ik houd ervan haar te reciteren.”

Deze hadieth staat in Sahieh al-Boekharie 7375.

De Profeet ﷺ antwoordde daarop: "Vertel hem dat Allah van hem houdt." Wie Allah wil leren kennen, begint dus bij de verzen waarin Allah Zichzelf beschrijft. Een mooi voorbeeld daarvan is Ayat al-Koersie, waarin veel van Zijn namen en eigenschappen samenkomen.

Samengevat: wat betekent Allah voor jou als moslim?

• Allah is de eigen naam van de Schepper. Hij betekent: de God die aanbeden wordt.
• Alleen Allah heeft het recht aanbeden te worden. Dat is de betekenis van laa ilaaha illallaah.
• De naam Allah draagt al Zijn andere schone namen en eigenschappen in zich.
• Subhaanahoe wa ta’aalaa betekent: Hij is verheven boven elk gebrek en hoog verheven. Schrijf het liever voluit dan "swt".
• ‘Azza wa djall betekent: Hij is machtig en majestueus.
• Leer de namen van Allah kennen, begrijp hun betekenis, roep Hem ermee aan en laat ze je gedrag veranderen.
• Geloof in Zijn eigenschappen zoals ze in de Koran en de soennah staan, zonder te verdraaien, te ontkennen, te vragen hoe of te vergelijken.

Hoe beter je Allah kent, hoe meer je van Hem houdt, Hem vreest en op Hem vertrouwt. Daar begint alles mee.